श्री हनुमान सहस्रनामावलि में भगवान हनुमान जी के एक हजार नामों का वर्णन मिलता है। प्रत्येक नाम उनके किसी विशेष गुण, शक्ति, पराक्रम, ज्ञान, भक्ति और करुणा का प्रतीक माना जाता है। यह केवल एक स्तोत्र नहीं बल्कि हनुमान जी के दिव्य स्वरूप का विस्तृत परिचय भी है। इसका पाठ अत्यंत शुभ और फलदायी माना जाता है। मान्यता है कि श्रद्धा और विश्वास के साथ सहस्रनामावलि का जाप करने से मन की अशांति दूर होती है, साहस बढ़ता है और जीवन में सकारात्मक ऊर्जा का संचार होता है।
आज के समय में बहुत से श्रद्धालु श्री आञ्जनेय सहस्रनामावलिः PDF खोजते हैं ताकि वे घर, मंदिर या यात्रा के दौरान भी इसका पाठ कर सकें। यदि सही विधि और नियमों का पालन करते हुए इसका पाठ किया जाए तो आध्यात्मिक उन्नति के साथ मानसिक शांति भी प्राप्त होती है। धार्मिक मान्यताओं के अनुसार सहस्रनामावलि का नियमित पाठ करने से व्यक्ति के भीतर आत्मविश्वास बढ़ता है, भय कम होता है और भगवान श्रीराम तथा हनुमान जी की कृपा प्राप्त होती है।
डिजिटल युग में अधिकतर लोग मोबाइल या कंप्यूटर में धार्मिक ग्रंथ सुरक्षित रखना पसंद करते हैं। इसी कारण श्री आञ्जनेय सहस्रनामावलिः PDF की मांग लगातार बढ़ रही है। PDF फॉर्मेट में उपलब्ध होने से इसे कहीं भी आसानी से पढ़ा जा सकता है। यदि PDF डाउनलोड करनी हो तो वेबसाइट का उपयोग करें।
॥ श्री आञ्जनेय सहस्रनामावलिः (Shri Anjaneya Sahasranamavali PDF) ॥
- ॐ हनुमते नमः ।
- ॐ श्री प्रदाय नमः ।
- ॐ वायु पुत्राय नमः ।
- ॐ रुद्राय नमः ।
- ॐ अनघाय नमः ।
- ॐ अजराय नमः ।
- ॐ अमृत्युर्वीरवीराय नमः ।
- ॐ ग्रामावासाय नमः ।
- ॐ जनाश्रयाय नमः ।
- ॐ धनदाय नमः ।
- ॐ निर्गुण नमः ।
- ॐ शूराय नमः ।
- ॐ वीराय नमः ।
- ॐ निधिपतिर्मुनये नमः ।
- ॐ पिङ्गाक्षाय नमः ।
- ॐ वरदाय नमः ।
- ॐ वाग्मी सीता शोक विनाशकाय नमः ।
- ॐ शिवाय नमः ।
- ॐ शर्वाय नमः ।
- ॐ पराय नमः ।
- ॐ अव्यक्ताय नमः ।
- ॐ व्यक्ताव्यक्ताय नमः ।
- ॐ धराधराय नमः ।
- ॐ पिङ्गेकेशाय नमः ।
- ॐ पिङ्गरोमा श्रुतिगम्याय नमः ।
- ॐ सनातनाय नमः ।
- ॐ अनादिर्भगवानाय नमः ।
- ॐ देवाय नमः ।
- ॐ विश्व हेतुर्निराश्रयाय नमः ।
- ॐ आरोग्यकर्ता विश्वेशाय नमः ।
- ॐ विश्वनाथाय नमः ।
- ॐ हरीश्वराय नमः ।
- ॐ भर्गाय नमः ।
- ॐ रामाय नमः ।
- ॐ राम भक्ताय नमः ।
- ॐ कल्याणाय नमः ।
- ॐ प्रकृति स्थिराय नमः ।
- ॐ विश्वम्भराय नमः ।
- ॐ विश्वमूर्तये नमः ।
- ॐ विश्वाकाराय नमः ।
- ॐ विश्वपाय नमः ।
- ॐ विश्वात्मा विश्वसेव्याय नमः ।
- ॐ अथ विश्वाय नमः ।
- ॐ विश्वहराय नमः ।
- ॐ रवये नमः ।
- ॐ विश्वचेष्टाय नमः ।
- ॐ विश्वगम्याय नमः ।
- ॐ विश्वध्येयाय नमः ।
- ॐ कलाधराय नमः ।
- ॐ प्लवंगमाय नमः ।
- ॐ कपिश्रेष्टाय नमः ।
- ॐ वेदवेद्याय नमः ।
- ॐ वनेचराय नमः ।
- ॐ बालाय नमः ।
- ॐ वृद्धाय नमः ।
- ॐ युवा तत्त्वाय नमः ।
- ॐ तत्त्वगम्याय नमः ।
- ॐ सुखाय नमः ।
- ॐ ह्यजाय नमः ।
- ॐ अन्जनासूनुरव्यग्राय नमः ।
- ॐ ग्राम ख्याताय नमः ।
- ॐ धराधराय नमः ।
- ॐ भूर्भुवस्स्वर्महर्लोकाय नमः ।
- ॐ जनाय नमः ।
- ॐ लोकस्तपाय नमः ।
- ॐ अव्ययाय नमः ।
- ॐ सत्यमोम्कार गम्याय नमः ।
- ॐ प्रणवाय नमः ।
- ॐ व्यापकाय नमः ।
- ॐ अमलाय नमः ।
- ॐ शिवाय नमः ।
- ॐ धर्म प्रतिष्ठाता रामेष्टाय नमः ।
- ॐ फल्गुणप्रियाय नमः ।
- ॐ गोष्पदीकृतवारीशाय नमः ।
- ॐ पूर्णकामाय नमः ।
- ॐ धरापतये नमः ।
- ॐ रक्षोघ्नाय नमः ।
- ॐ पुण्डरीकाक्षाय नमः ।
- ॐ शरणागतवत्सलाय नमः ।
- ॐ जानकी प्राण दाता रक्षाय नमः ।
- ॐ प्राणापहारकाय नमः ।
- ॐ पूर्णसत्त्वाय नमः ।
- ॐ पीतवासा दिवाकर समप्रभाय नमः ।
- ॐ द्रोणहर्ता शक्तिनेता शक्ति राक्षस मारकाय नमः ।
- ॐ अक्षघ्नाय नमः ।
- ॐ रामदूताय नमः ।
- ॐ शाकिनी जीव हारकाय नमः ।
- ॐ भुभुकार हतारातिर्दुष्ट गर्व प्रमर्दनाय नमः ।
- ॐ हेतवे नमः ।
- ॐ सहेतवे नमः ।
- ॐ प्रंशवे नमः ।
- ॐ विश्वभर्ता जगद्गुरवे नमः ।
- ॐ जगत्त्राता जगन्नथाय नमः ।
- ॐ जगदीशाय नमः ।
- ॐ जनेश्वराय नमः ।
- ॐ जगत्पिता हरये नमः ।
- ॐ श्रीशाय नमः ।
- ॐ गरुडस्मयभंजनाय नमः ।
- ॐ पार्थध्वजाय नमः ।
- ॐ वायुसुताय नमः ।
- ॐ अमित पुच्छाय नमः ।
- ॐ अमित प्रभाय नमः ।
- ॐ ब्रह्म पुच्छाय नमः ।
- ॐ परब्रह्मापुच्छाय नमः ।
- ॐ रामेष्ट एवाय नमः ।
- ॐ सुग्रीवादि युताय नमः ।
- ॐ ज्ञानी वानराय नमः ।
- ॐ वानरेश्वराय नमः ।
- ॐ कल्पस्थायी चिरंजीवी प्रसन्नाय नमः ।
- ॐ सदा शिवाय नमः ।
- ॐ सन्नतये नमः ।
- ॐ सद्गतये नमः ।
- ॐ भुक्ति मुक्तिदाय नमः ।
- ॐ कीर्ति दायकाय नमः ।
- ॐ कीर्तये नमः ।
- ॐ कीर्तिप्रदाय नमः ।
- ॐ इव समुद्राय नमः ।
- ॐ श्रीप्रदाय नमः ।
- ॐ शिवाय नमः ।
- ॐ उदधिक्रमणाय नमः ।
- ॐ देवाय नमः ।
- ॐ संसार भय नाशनाय नमः ।
- ॐ वार्धि बंधनकृद् विश्व जेता विश्व प्रतिष्ठिताय नमः ।
- ॐ लंकारये नमः ।
- ॐ कालपुरुषाय नमः ।
- ॐ लंकेश गृह भंजनाय नमः ।
- ॐ भूतावासाय नमः ।
- ॐ वासुदेवाय नमः ।
- ॐ वसुस्त्रिभुवनेश्वराय नमः ।
- ॐ श्रीरामदूताय नमः ।
- ॐ कृष्णाय नमः ।
- ॐ लंकाप्रासादभंजकाय नमः ।
- ॐ कृष्णाय नमः ।
- ॐ कृष्ण स्तुताय नमः ।
- ॐ शान्ताय नमः ।
- ॐ शान्तिदाय नमः ।
- ॐ विश्वपावनाय नमः ।
- ॐ विश्व भोक्ता मारघ्नाय नमः ।
- ॐ ब्रह्मचारी जितेन्द्रियाय नमः ।
- ॐ ऊर्ध्वगाय नमः ।
- ॐ लान्गुली मालि लान्गूल हत राक्षसाय नमः ।
- ॐ समीर तनुजाय नमः ।
- ॐ वीराय नमः ।
- ॐ वीरमाराय नमः ।
- ॐ जयप्रदाय नमः ।
- ॐ जगन्मन्गलदाय नमः ।
- ॐ पुण्याय नमः ।
- ॐ पुण्य श्रवण कीर्तनाय नमः ।
- ॐ पुण्यकीर्तये नमः ।
- ॐ पुण्य गतिर्जगत्पावन पावनाय नमः ।
- ॐ देवेशाय नमः ।
- ॐ जितमाराय नमः ।
- ॐ राम भक्ति विधायकाय नमः ।
- ॐ ध्याता ध्येयाय नमः ।
- ॐ भगाय नमः ।
- ॐ साक्षी चेत चैतन्य विग्रहाय नमः ।
- ॐ ज्ञानदाय नमः ।
- ॐ प्राणदाय नमः ।
- ॐ प्राणाय नमः ।
- ॐ जगत्प्राणाय नमः ।
- ॐ समीरणाय नमः ।
- ॐ विभीषण प्रियाय नमः ।
- ॐ शूराय नमः ।
- ॐ पिप्पलायन सिद्धिदाय नमः ।
- ॐ सुहृताय नमः ।
- ॐ सिद्धाश्रयाय नमः ।
- ॐ कालाय नमः ।
- ॐ काल भक्षक भंजनाय नमः ।
- ॐ लंकेश निधनाय नमः ।
- ॐ स्थायी लंका दाहक ईश्वराय नमः ।
- ॐ चन्द्र सूर्य अग्नि नेत्राय नमः ।
- ॐ कालाग्नये नमः ।
- ॐ प्रलयान्तकाय नमः ।
- ॐ कपिलाय नमः ।
- ॐ कपीशाय नमः ।
- ॐ पुण्यराशये नमः ।
- ॐ द्वादश राशिगाय नमः ।
- ॐ सर्वाश्रयाय नमः ।
- ॐ अप्रमेयत्मा रेवत्यादि निवारकाय नमः ।
- ॐ लक्ष्मण प्राणदाता सीता जीवन हेतुकाय नमः ।
- ॐ रामध्येयाय नमः ।
- ॐ हृषीकेशाय नमः ।
- ॐ विष्णु भक्ताय नमः ।
- ॐ जटी बली नमः ।
- ॐ देवारिदर्पहा होता कर्ता हर्ता जगत्प्रभवे नमः ।
- ॐ नगर ग्राम पालाय नमः ।
- ॐ शुद्धाय नमः ।
- ॐ बुद्धाय नमः ।
- ॐ निरन्तराय नमः ।
- ॐ निरंजनाय नमः ।
- ॐ निर्विकल्पाय नमः ।
- ॐ गुणातीताय नमः ।
- ॐ भयंकराय नमः ।
- ॐ हनुमांः दुराराध्याय नमः ।
- ॐ तपस्साध्याय नमः ।
- ॐ महेश्वराय नमः ।
- ॐ जानकी घनशोकोत्थतापहर्ता परात्पराय नमः ।
- ॐ वाडंभ्याय नमः ।
- ॐ सदसद्रूपाय नमः ।
- ॐ कारणाय नमः ।
- ॐ प्रकृतेः पराय नमः ।
- ॐ भाग्यदाय नमः ।
- ॐ निर्मलाय नमः ।
- ॐ नेता पुच्छ लंका विदाहकाय नमः ।
- ॐ पुच्छबद्धाय नमः ।
- ॐ यातुधानाय नमः ।
- ॐ यातुधान रिपुप्रियाय नमः ।
- ॐ चायापहारी भूतेशाय नमः ।
- ॐ लोकेश सद्गति प्रदाय नमः ।
- ॐ प्लवंगमेश्वराय नमः ।
- ॐ क्रोधाय नमः ।
- ॐ क्रोध संरक्तलोचनाय नमः ।
- ॐ क्रोध हर्ता ताप हर्ता भाक्ताभय वरप्रदाय नमः ।
- ॐ भक्तानुकंपी विश्वेशाय नमः ।
- ॐ पुरुहूताय नमः ।
- ॐ पुरंदराय नमः ।
- ॐ अग्निर्विभावसुर्भास्वानाय नमः ।
- ॐ यमाय नमः ।
- ॐ निष्कृतिरेवचाय नमः ।
- ॐ वरुणाय नमः ।
- ॐ वायुगतिमानाय नमः ।
- ॐ वायवे नमः ।
- ॐ कौबेर ईश्वराय नमः ।
- ॐ रवये नमः ।
- ॐ इन्द्राय नमः ।
- ॐ कुजाय नमः ।
- ॐ सौम्याय नमः ।
- ॐ गुरवे नमः ।
- ॐ काव्याय नमः ।
- ॐ शनैश्वराय नमः ।
- ॐ राहवे नमः ।
- ॐ केतुर्मरुद्धाता धर्ता हर्ता समीरजाय नमः ।
- ॐ मशकीकृत देवारि दैत्यारये नमः ।
- ॐ मधुसूदनाय नमः ।
- ॐ कामाय नमः ।
- ॐ कपये नमः ।
- ॐ कामपालाय नमः ।
- ॐ कपिलाय नमः ।
- ॐ विश्व जीवनाय नमः ।
- ॐ भागीरथी पदांभोजाय नमः ।
- ॐ सेतुबंध विशारदाय नमः ।
- ॐ स्वाहा स्वधा हवये नमः ।
- ॐ कव्याय नमः ।
- ॐ हव्यवाह प्रकाशकाय नमः ।
- ॐ स्वप्रकाशाय नमः ।
- ॐ महावीराय नमः ।
- ॐ लघवे नमः ।
- ॐ अमित विक्रमाय नमः ।
- ॐ प्रडीनोड्डीनगतिमानाय नमः ।
- ॐ सद्गतये नमः ।
- ॐ पुरुषोत्तमाय नमः ।
- ॐ जगदात्मा जगध्योनिर्जगदंताय नमः ।
- ॐ ह्यनंतकाय नमः ।
- ॐ विपाप्मा निष्कलंकाय नमः ।
- ॐ महानाय नमः ।
- ॐ मदहंकृतये नमः ।
- ॐ खाय नमः ।
- ॐ वायवे नमः ।
- ॐ पृथ्वी ह्यापाय नमः ।
- ॐ वह्निर्दिक्पाल एवाय नमः ।
- ॐ क्षेत्रज्ञाय नमः ।
- ॐ क्षेत्र पालाय नमः ।
- ॐ पल्वलीकृत सागराय नमः ।
- ॐ हिरण्मयाय नमः ।
- ॐ पुराणाय नमः ।
- ॐ खेचराय नमः ।
- ॐ भुचराय नमः ।
- ॐ मनवे नमः ।
- ॐ हिरण्यगर्भाय नमः ।
- ॐ सूत्रात्मा राजराजाय नमः ।
- ॐ विशांपतये नमः ।
- ॐ वेदांत वेद्याय नमः ।
- ॐ उद्गीथाय नमः ।
- ॐ वेदवेदंग पारगाय नमः ।
- ॐ प्रति ग्रामस्थिताय नमः ।
- ॐ साध्याय नमः ।
- ॐ स्फूर्ति दात गुणाकराय नमः ।
- ॐ नक्षत्र माली भूतात्मा सुरभये नमः ।
- ॐ कल्प पादपाय नमः ।
- ॐ चिन्ता मणिर्गुणनिधये नमः ।
- ॐ प्रजा पतिरनुत्तमाय नमः ।
- ॐ पुण्यश्लोकाय नमः ।
- ॐ पुरारातिर्ज्योतिष्मानाय नमः ।
- ॐ शर्वरीपतये नमः ।
- ॐ किलिकिल्यारवत्रस्तप्रेतभूतपिशाचकाय नमः ।
- ॐ रुणत्रय हराय नमः ।
- ॐ सूक्ष्माय नमः ।
- ॐ स्तूलाय नमः ।
- ॐ सर्वगतये नमः ।
- ॐ पुमानाय नमः ।
- ॐ अपस्मार हराय नमः ।
- ॐ स्मर्ता शृतिर्गाथा स्मृतिर्मनवे नमः ।
- ॐ स्वर्ग द्वाराय नमः ।
- ॐ प्रजा द्वाराय नमः ।
- ॐ मोक्ष द्वाराय नमः ।
- ॐ कपीश्वराय नमः ।
- ॐ नाद रूपाय नमः ।
- ॐ पर ब्रह्म ब्रह्म ब्रह्म पुरातनाय नमः ।
- ॐ एकाय नमः ।
- ॐ नैकाय नमः ।
- ॐ जनाय नमः ।
- ॐ शुक्लाय नमः ।
- ॐ स्वयाय नमः ।
- ॐ ज्योतिर्नाकुलाय नमः ।
- ॐ ज्योतये नमः ।
- ॐ ज्योतिरनादये नमः ।
- ॐ सात्त्विकाय नमः ।
- ॐ राजसत्तमाय नमः ।
- ॐ तमाय नमः ।
- ॐ हर्ता निरालंबाय नमः ।
- ॐ निराकाराय नमः ।
- ॐ गुणाकराय नमः ।
- ॐ गुणाश्रयाय नमः ।
- ॐ गुणमयाय नमः ।
- ॐ बृहत्कायाय नमः ।
- ॐ बृहद्यशाय नमः ।
- ॐ बृहद्धनुर्बृहत्पादाय नमः ।
- ॐ बृहनाय नमः ।
- ॐ मूर्धा बृहत्स्वनाय नमः ।
- ॐ बृहताय नमः ।
- ॐ कर्णाय नमः ।
- ॐ बृहन्नासाय नमः ।
- ॐ बृहन्नेत्राय नमः ।
- ॐ बृहत्गलाय नमः ।
- ॐ बृहध्यन्त्राय नमः ।
- ॐ बृहत्चेष्टाय नमः ।
- ॐ बृहताय नमः ।
- ॐ पुच्छाय नमः ।
- ॐ बृहत् कराय नमः ।
- ॐ बृहत्गतिर्बृहत्सेव्याय नमः ।
- ॐ बृहल्लोक फलप्रदाय नमः ।
- ॐ बृहच्छक्तिर्बृहद्वांछा फलदाय नमः ।
- ॐ बृहदीश्वराय नमः ।
- ॐ बृहल्लोक नुताय नमः ।
- ॐ द्रष्टा विद्या दात जगद् गुरवे नमः ।
- ॐ देवाचार्याय नमः ।
- ॐ सत्य वादी ब्रह्म वादी कलाधराय नमः ।
- ॐ सप्त पातालगामी मलयाचल संश्रयाय नमः ।
- ॐ उत्तराशास्थिताय नमः ।
- ॐ श्रीदाय नमः ।
- ॐ दिव्य औषधि वशाय नमः ।
- ॐ खगाय नमः ।
- ॐ शाखामृगाय नमः ।
- ॐ कपीन्द्राय नमः ।
- ॐ पुराणाय नमः ।
- ॐ श्रुति संचराय नमः ।
- ॐ चतुराय नमः ।
- ॐ कविरानन्द विग्रहाय नमः ।
- ॐ ब्राह्मणाय नमः ।
- ॐ योगी योगगम्याय नमः ।
- ॐ परात्पराय नमः ।
- ॐ अनदि निधनाय नमः ।
- ॐ व्यासाय नमः ।
- ॐ वैकुण्ठाय नमः ।
- ॐ पृथ्वी पतये नमः ।
- ॐ पराजिताय नमः ।
- ॐ जितारातये नमः ।
- ॐ सदानन्दाय नमः ।
- ॐ ईशिताय नमः ।
- ॐ गोपालाय नमः ।
- ॐ गोपतिर्गोप्ता कलये नमः ।
- ॐ कालाय नमः ।
- ॐ परात्पराय नमः ।
- ॐ मनोवेगी सदा योगी संसार भय नाशनाय नमः ।
- ॐ तत्त्व दाता तत्त्वज्ञस्तत्त्वाय नमः ।
- ॐ तत्त्व प्रकाशकाय नमः ।
- ॐ शुद्धाय नमः ।
- ॐ बुद्धाय नमः ।
- ॐ नित्यमुक्ताय नमः ।
- ॐ भक्त राजाय नमः ।
- ॐ जयप्रदाय नमः ।
- ॐ प्रलयाय नमः ।
- ॐ अमित मायाय नमः ।
- ॐ मायातीताय नमः ।
- ॐ विमत्सराय नमः ।
- ॐ माया- निर्जित- रक्षाय नमः ।
- ॐ माया- निर्मित- विष्टपाय नमः ।
- ॐ मायाश्रयाय नमः ।
- ॐ निर्लेपाय नमः ।
- ॐ माया निर्वंचकाय नमः ।
- ॐ सुखाय नमः ।
- ॐ सुखी सुखप्रदाय नमः ।
- ॐ नागाय नमः ।
- ॐ महेशकृत संस्तवाय नमः ।
- ॐ महेश्वराय नमः ।
- ॐ सत्यसंधाय नमः ।
- ॐ शरभाय नमः ।
- ॐ कलि पावनाय नमः ।
- ॐ रसाय नमः ।
- ॐ रसज्ञाय नमः ।
- ॐ सम्मनस्तपस्चक्षवे नमः ।
- ॐ भैरवाय नमः ।
- ॐ घ्राणाय नमः ।
- ॐ गन्धाय नमः ।
- ॐ स्पर्शनाय नमः ।
- ॐ स्पर्शाय नमः ।
- ॐ अहंकारमानदाय नमः ।
- ॐ नेति- नेति- गम्याय नमः ।
- ॐ वैकुण्ठ भजन प्रियाय नमः ।
- ॐ गिरीशाय नमः ।
- ॐ गिरिजा कान्ताय नमः ।
- ॐ दूर्वासाय नमः ।
- ॐ कविरंगिराय नमः ।
- ॐ भृगुर्वसिष्टाय नमः ।
- ॐ यवनस्तुम्बुरुर्नारदाय नमः ।
- ॐ अमलाय नमः ।
- ॐ विश्व क्षेत्राय नमः ।
- ॐ विश्व बीजाय नमः ।
- ॐ विश्व नेत्राय नमः ।
- ॐ विश्वगाय नमः ।
- ॐ याजकाय नमः ।
- ॐ यजमानाय नमः ।
- ॐ पावकाय नमः ।
- ॐ पितरस्तथाय नमः ।
- ॐ श्रद्ध बुद्धये नमः ।
- ॐ क्षма तन्द्रा मन्त्राय नमः ।
- ॐ मन्त्रयुताय नमः ।
- ॐ स्वराय नमः ।
- ॐ राजेन्द्राय नमः ।
- ॐ भूपती रुण्ड माली संसार सारथये नमः ।
- ॐ नित्याय नमः ।
- ॐ संपूर्ण कामाय नमः ।
- ॐ भक्त कामधुगुत्तमाय नमः ।
- ॐ गणपाय नमः ।
- ॐ कीशपाय नमः ।
- ॐ भ्राता पिता माता मारुतये नमः ।
- ॐ सहस्र शीर्षा पुरुषाय नमः ।
- ॐ सहस्राक्षाय नमः ।
- ॐ सहस्रपाताय नमः ।
- ॐ कामजिताय नमः ।
- ॐ काम दहनाय नमः ।
- ॐ कामाय नमः ।
- ॐ काम्य फल प्रदाय नमः ।
- ॐ मुद्राहारी राक्षसघ्नाय नमः ।
- ॐ क्षिति भार हराय नमः ।
- ॐ बलाय नमः ।
- ॐ नख दंष्ट्र युधाय नमः ।
- ॐ विष्णु भक्ताय नमः ।
- ॐ अभय वर प्रदाय नमः ।
- ॐ दर्पहा दर्पदाय नमः ।
- ॐ दृप्ताय नमः ।
- ॐ शत मूर्तिरमूर्तिमानाय नमः ।
- ॐ महा निधिर्महा भोगाय नमः ।
- ॐ महा भागाय नमः ।
- ॐ महार्थदाय नमः ।
- ॐ महाकाराय नमः ।
- ॐ महा योगी महा तेजा महा द्युतये नमः ।
- ॐ महा कर्मा महा नादाय नमः ।
- ॐ महा मन्त्राय नमः ।
- ॐ महा मतये नमः ।
- ॐ महाशयाय नमः ।
- ॐ महोदाराय नमः ।
- ॐ महादेवात्मकाय नमः ।
- ॐ विभवे नमः ।
- ॐ रुद्र कर्मा कृत कर्मा रत्न नाभाय नमः ।
- ॐ कृतागमाय नमः ।
- ॐ अम्भोधि लंघनाय नमः ।
- ॐ सिंहाय नमः ।
- ॐ नित्याय नमः ।
- ॐ धर्माय नमः ।
- ॐ प्रमोदनाय नमः ।
- ॐ जितामित्राय नमः ।
- ॐ जयाय नमः ।
- ॐ सम विजयाय नमः ।
- ॐ वायु वाहनाय नमः ।
- ॐ जीव दात सहस्रांशुर्मुकुन्दाय नमः ।
- ॐ भूरि दक्षिणाय नमः ।
- ॐ सिद्धर्थाय नमः ।
- ॐ सिद्धिदाय नमः ।
- ॐ सिद्ध संकल्पाय नमः ।
- ॐ सिद्धि हेतुकाय नमः ।
- ॐ सप्त पातालचरणाय नमः ।
- ॐ सप्तर्षि गण वन्दिताय नमः ।
- ॐ सप्ताब्धि लंघनाय नमः ।
- ॐ वीराय नमः ।
- ॐ सप्त द्वीपोरुमण्डलाय नमः ।
- ॐ सप्तांग राज्य सुखदाय नमः ।
- ॐ सप्त मातृ निशेविताय नमः ।
- ॐ सप्त लोकैक मुकुटाय नमः ।
- ॐ सप्त होता स्वराश्रयाय नमः ।
- ॐ सप्तच्छन्दाय नमः ।
- ॐ पुण्डरीकाक्ष आत्मभूवे नमः ।
- ॐ संकर्षणाय नमः ।
- ॐ विशुद्धात्मा विद्या राशये नमः ।
- ॐ सुरेश्वराय नमः ।
- ॐ अचलोद्धरकाय नमः ।
- ॐ नित्याय नमः ।
- ॐ सेतुकृद् राम सारथये नमः ।
- ॐ आनन्दाय नमः ।
- ॐ परमानन्दाय नमः ।
- ॐ मत्स्याय नमः ।
- ॐ निधये नमः ।
- ॐ सप्तच्छन्दाय नमः ।
- ॐ सप्त जनाश्रयाय नमः ।
- ॐ सप्त सामोपगीताय नमः ।
- ॐ सप्त पातल संश्रयाय नमः ।
- ॐ मेधावी कीर्तिदाय नमः ।
- ॐ शोक हारी दौर्भग्य नाशनाय नमः ।
- ॐ सर्व वश्यकराय नमः ।
- ॐ गर्भ दोषघ्नाय नमः ।
- ॐ पुत्रपौत्रदाय नमः ।
- ॐ प्रतिवादि मुखस्तंभी तुष्टचित्ताय नमः ।
- ॐ प्रसादनाय नमः ।
- ॐ पराभिचारशमनाय नमः ।
- ॐ दवे नमः ।
- ॐ खघ्नाय नमः ।
- ॐ बंध मोक्षदाय नमः ।
- ॐ नव द्वार पुराधाराय नमः ।
- ॐ नव द्वार निकेतनाय नमः ।
- ॐ नर नारायण स्तुत्याय नमः ।
- ॐ नरनाथाय नमः ।
- ॐ महेश्वराय नमः ।
- ॐ मेखली कवची खद्गी भ्राजिष्णुर्जिष्णुसारथये नमः ।
- ॐ बहु योजन विस्तीर्ण पुच्छाय नमः ।
- ॐ पुच्छ हतासुराय नमः ।
- ॐ दुष्टग्रह निहंता पिशा ग्रह घातकाय नमः ।
- ॐ बाल ग्रह विनाशी धर्माय नमः ।
- ॐ नेता कृपकराय नमः ।
- ॐ उग्रकृत्यश्चोग्रवेग उग्र नेत्राय नमः ।
- ॐ शत क्रतवे नमः ।
- ॐ शत मन्युस्तुताय नमः ।
- ॐ स्तुत्याय नमः ।
- ॐ स्तुतये नमः ।
- ॐ स्तोता महा बलाय नमः ।
- ॐ समग्र गुणशाली व्यग्राय नमः ।
- ॐ रक्षाय नमः ।
- ॐ विनाशकाय नमः ।
- ॐ रक्षोघ्न हस्ताय नमः ।
- ॐ ब्रह्मेशाय नमः ।
- ॐ श्रीधराय नमः ।
- ॐ भक्त वत्सलाय नमः ।
- ॐ मेघ नादाय नमः ।
- ॐ मेघ रूपाय नमः ।
- ॐ मेघ वृष्टि निवारकाय नमः ।
- ॐ मेघ जीवन हेतवे नमः ।
- ॐ मेघ श्यामाय नमः ।
- ॐ परात्मकाय नमः ।
- ॐ समीर तनयाय नमः ।
- ॐ बोध्ह तत्त्व विद्या विशारदाय नमः ।
- ॐ अमोघाय नमः ।
- ॐ अमोघहृष्टये नमः ।
- ॐ इष्टदाय नमः ।
- ॐ अनिष्ट नाशनाय नमः ।
- ॐ अर्थाय नमः ।
- ॐ अनर्थापहारी समर्थाय नमः ।
- ॐ राम सेवकाय नमः ।
- ॐ अर्थी धन्याय नमः ।
- ॐ असुरारातये नमः ।
- ॐ कूर्माय नमः ।
- ॐ निधये नमः ।
- ॐ शमाय नमः ।
- ॐ वाराहाय नमः ।
- ॐ नारसिंहाय नमः ।
- ॐ वामनाय नमः ।
- ॐ जमदग्निजाय नमः ।
- ॐ रामाय नमः ।
- ॐ कृष्णाय नमः ।
- ॐ शिवाय नमः ।
- ॐ बुद्धाय नमः ।
- ॐ कल्की रामाश्रयाय नमः ।
- ॐ हराय नमः ।
- ॐ नन्दी भृन्गी चण्डी गणेशाय नमः ।
- ॐ गण सेविताय नमः ।
- ॐ कर्माध्यक्ष्याय नमः ।
- ॐ सुराध्यक्षाय नमः ।
- ॐ विश्रामाय नमः ।
- ॐ जगतांपतये नमः ।
- ॐ जगन्नथाय नमः ।
- ॐ कपि श्रेष्टाय नमः ।
- ॐ सर्वावसाय नमः ।
- ॐ सदाश्रयाय नमः ।
- ॐ सुग्रीवादिस्तुताय नमः ।
- ॐ शान्ताय नमः ।
- ॐ सर्व कर्मा प्लवंगमाय नमः ।
- ॐ नखदारितरक्षाय नमः ।
- ॐ नख युद्ध विशारदाय नमः ।
- ॐ कुशलया नमः ।
- ॐ सुघनाय नमः ।
- ॐ शेषाय नमः ।
- ॐ वासुकिस्तक्षकाय नमः ।
- ॐ शुभाय नमः ।
- ॐ भद्र रूपाय नमः ।
- ॐ रुद्र रूपाय नमः ।
- ॐ सुरूपस्चित्र रूपधृताय नमः ।
- ॐ मैनाक वंदिताय नमः ।
- ॐ सूक्ष्म दर्शनाय नमः ।
- ॐ विजयाय नमः ।
- ॐ जयाय नमः ।
- ॐ क्रान्त दिग्मण्डलाय नमः ।
- ॐ रुद्राय नमः ।
- ॐ प्रकटीकृत विक्रमाय नमः ।
- ॐ कम्बु कण्टाय नमः ।
- ॐ प्रसन्नात्मा ह्रस्व नासाय नमः ।
- ॐ वृकोदराय नमः ।
- ॐ लंबोष्टाय नमः ।
- ॐ स्वराय नमः ।
- ॐ स्वर्ण वर्णाय नमः ।
- ॐ बलाढ्याय नमः ।
- ॐ राम पूज्याय नमः ।
- ॐ अघनाशनाय नमः ।
- ॐ कैवल्य दीपाय नमः ।
- ॐ कैवल्याय नमः ।
- ॐ गरुडाय नमः ।
- ॐ पन्नगाय नमः ।
- ॐ गुरवे नमः ।
- ॐ किल्यारावहतारातिगर्वाय नमः ।
- ॐ पर्वत भेदनाय नमः ।
- ॐ वज्रांगाय नमः ।
- ॐ वज्र वेगाय नमः ।
- ॐ भक्ताय नमः ।
- ॐ वज्र निवारकाय नमः ।
- ॐ नखायुधाय नमः ।
- ॐ मणिग्रीवाय नमः ।
- ॐ ज्वालामाली भास्कराय नमः ।
- ॐ प्रौढ प्रतापस्तपनाय नमः ।
- ॐ भक्त ताप निवारकाय नमः ।
- ॐ शरणाय नमः ।
- ॐ जीवनाय नमः ।
- ॐ भोक्ता नानाचेष्टोह्यचंचलाय नमः ।
- ॐ सुस्वस्थाय नमः ।
- ॐ अस्वास्थ्यहा दवे नमः ।
- ॐ खशमनाय नमः ।
- ॐ पवनात्मजाय नमः ।
- ॐ पावनाय नमः ।
- ॐ पवनाय नमः ।
- ॐ कान्ताय नमः ।
- ॐ भक्तागस्सहनाय नमः ।
- ॐ बलाय नमः ।
- ॐ मेघ नादरिपुर्मेघनाद संहृतराक्षसाय नमः ।
- ॐ क्षराय नमः ।
- ॐ अक्षराय नमः ।
- ॐ विनीतात्मा वानरेशाय नमः ।
- ॐ सतांगतये नमः ।
- ॐ श्री कण्टाय नमः ।
- ॐ शिति कण्टाय नमः ।
- ॐ सहायाय नमः ।
- ॐ सहनायकाय नमः ।
- ॐ अस्तूलस्त्वनणुर्भर्गाय नमः ।
- ॐ देवाय नमः ।
- ॐ संसृतिनाशनाय नमः ।
- ॐ अध्यात्म विद्यासाराय नमः ।
- ॐ अध्यात्मकुशलाय नमः ।
- ॐ सुधीये नमः ।
- ॐ अकल्मषाय नमः ।
- ॐ सत्य हेतवे नमः ।
- ॐ सत्यगाय नमः ।
- ॐ सत्य गोचराय नमः ।
- ॐ सत्य गर्भाय नमः ।
- ॐ सत्य रूपाय नमः ।
- ॐ सत्याय नमः ।
- ॐ सत्य पराक्रमाय नमः ।
- ॐ अन्जना प्राणलिंग वायु वंशोद्भवाय नमः ।
- ॐ कुण्डली चित्रमाली योगविदाअय नमः ।
- ॐ वराय नमः ।
- ॐ विपश्चिताय नमः ।
- ॐ कविरानन्द विग्रहाय नमः ।
- ॐ अनन्य शासनाय नमः ।
- ॐ फल्गुणीसूनुरव्यग्राय नमः ।
- ॐ योगात्मा योगतत्पराय नमः ।
- ॐ योग वेद्याय नमः ।
- ॐ योग कर्ता योग योनिर्दिगंबराय नमः ।
- ॐ अकारादि क्षकारान्त वर्ण निर्मित विग्रहाय नमः ।
- ॐ उलूखल मुखाय नमः ।
- ॐ सिंहाय नमः ।
- ॐ संस्तुताय नमः ।
- ॐ परमेश्वराय नमः ।
- ॐ श्लिष्ट जंघाय नमः ।
- ॐ श्लिष्ट जानवे नमः ।
- ॐ श्लिष्ट पाणये नमः ।
- ॐ शिखा धराय नमः ।
- ॐ सुशर्मा अमित शर्मा नारायण परायणाय नमः ।
- ॐ जिष्णुर्भविष्णू रोचिष्णुर्ग्रसिष्णवे नमः ।
- ॐ स्थाणुरेवाय नमः ।
- ॐ हरी रुद्रानुकृद् वृक्ष कंपनाय नमः ।
- ॐ भूमि कंपनाय नमः ।
- ॐ गुण प्रवाहाय नमः ।
- ॐ सूत्रात्मा वीत रागाय नमः ।
- ॐ स्तुति प्रियाय नमः ।
- ॐ नाग कन्या भय ध्वंसी रुक्म वर्णाय नमः ।
- ॐ कपाल भृताय नमः ।
- ॐ अनाकुलाय नमः ।
- ॐ भवोपायाय नमः ।
- ॐ अनपायाय नमः ।
- ॐ वेद पारगाय नमः ।
- ॐ अक्षराय नमः ।
- ॐ पुरुषाय नमः ।
- ॐ लोक नाथाय नमः ।
- ॐ रक्ष प्रभु दृडाय नमः ।
- ॐ अष्टांग योग फलभुक् सत्य संधाय नमः ।
- ॐ पुरुष्टुताय नमः ।
- ॐ स्मशान स्थन निलयाय नमः ।
- ॐ प्रेत विद्रावण क्षमाय नमः ।
- ॐ पंचाक्षर पराय नमः ।
- ॐ पं मातृकाय नमः ।
- ॐ रंजनध्वजाय नमः ।
- ॐ योगिनी वृन्द वंद्याय नमः ।
- ॐ शत्रुघ्नाय नमः ।
- ॐ अनन्त विक्रमाय नमः ।
- ॐ ब्रह्मचारी इन्द्रिय रिपवे नमः ।
- ॐ धृतदण्डाय नमः ।
- ॐ दशात्मकाय नमः ।
- ॐ अप्रपंचाय नमः ।
- ॐ सदाचाराय नमः ।
- ॐ शूर सेना विदारकाय नमः ।
- ॐ वृद्धाय नमः ।
- ॐ प्रमोद आनंदाय नमः ।
- ॐ सप्त जिह्व पतिर्धराय नमः ।
- ॐ नव द्वार पुराधाराय नमः ।
- ॐ प्रत्यग्राय नमः ।
- ॐ सामगायकाय नमः ।
- ॐ षट्चक्रधामा स्वर्लोकाय नमः ।
- ॐ भयह्यन्मानदाय नमः ।
- ॐ अमदाय नमः ।
- ॐ सर्व वश्यकराय नमः ।
- ॐ शक्तिरनन्ताय नमः ।
- ॐ अनन्त मंगलाय नमः ।
- ॐ अष्ट मूर्तिर्धराय नमः ।
- ॐ नेता विरूपाय नमः ।
- ॐ स्वर सुन्दराय नमः ।
- ॐ धूम केतुर्महा केतवे नमः ।
- ॐ सत्य केतुर्महारथाय नमः ।
- ॐ नन्दि प्रियाय नमः ।
- ॐ स्वतन्त्राय नमः ।
- ॐ मेखली समर प्रियाय नमः ।
- ॐ लोहांगाय नमः ।
- ॐ सर्वविद् धन्वी षट्कलाय नमः ।
- ॐ शर्व ईश्वराय नमः ।
- ॐ फल भुक् फल हस्ताय नमः ।
- ॐ सर्व कर्म फलप्रदाय नमः ।
- ॐ धर्माध्यक्षाय नमः ।
- ॐ धर्मफलाय नमः ।
- ॐ धर्माय नमः ।
- ॐ धर्मप्रदाय नमः ।
- ॐ अर्थदाय नमः ।
- ॐ पं विंशति तत्त्वज्ञाय नमः ।
- ॐ तारक ब्रह्म तत्पराय नमः ।
- ॐ त्रि मार्गवसतिर्भूमये नमः ।
- ॐ सर्व दवे नमः ।
- ॐ ख निबर्हणाय नमः ।
- ॐ ऊर्जस्वानाय नमः ।
- ॐ निष्कलाय नमः ।
- ॐ शूली माली गर्जन्निशाचराय नमः ।
- ॐ रक्तांबर धराय नमः ।
- ॐ रक्तााय नमः ।
- ॐ रक्त माला विभूषणाय नमः ।
- ॐ वन माली शुभांगाय नमः ।
- ॐ श्वेताय नमः ।
- ॐ स्वेतांबराय नमः ।
- ॐ युवाय नमः ।
- ॐ जयाय नमः ।
- ॐ जय परीवाराय नमः ।
- ॐ सहस्र वदनाय नमः ।
- ॐ कावये नमः ।
- ॐ शाकिनी डाकिनी यक्ष रक्षाय नमः ।
- ॐ भूतौघ भंजनाय नमः ।
- ॐ सध्योजाताय नमः ।
- ॐ कामगतिर्ज्ञान मूर्तये नमः ।
- ॐ यशस्कराय नमः ।
- ॐ शंभु तेजाय नमः ।
- ॐ सार्वभौमाय नमः ।
- ॐ विष्णु भक्ताय नमः ।
- ॐ प्लवंगमाय नमः ।
- ॐ चतुर्नवति मन्त्रज्ञाय नमः ।
- ॐ पौलस्त्य बल दर्पहाय नमः ।
- ॐ सर्व लक्ष्मी प्रदाय नमः ।
- ॐ श्रीमानाय नमः ।
- ॐ अन्गदप्रिय ईडिताय नमः ।
- ॐ स्मृतिर्बीजाय नमः ।
- ॐ सुरेशानाय नमः ।
- ॐ संसार भय नाशनाय नमः ।
- ॐ उत्तमाय नमः ।
- ॐ श्रीपरीवाराय नमः ।
- ॐ श्री भू दुर्गा कामाख्यकाय नमः ।
- ॐ सदागतिर्मातरये नमः ।
- ॐ राम पादाब्ज षट्पदाय नमः ।
- ॐ नील प्रियाय नमः ।
- ॐ नील वर्णाय नमः ।
- ॐ नील वर्ण प्रियाय नमः ।
- ॐ सुहृताय नमः ।
- ॐ राम दूताय नमः ।
- ॐ लोक बन्धवे नमः ।
- ॐ अन्तरात्मा मनोरमाय नमः ।
- ॐ श्री राम ध्यानकृद् वीराय नमः ।
- ॐ सदा किंपुरुषस्स्तुताय नमः ।
- ॐ राम कार्यांतरंगाय नमः ।
- ॐ शुद्धिर्गतिरानमयाय नमः ।
- ॐ पुण्य श्लोकाय नमः ।
- ॐ परानन्दाय नमः ।
- ॐ परेशाय नमः ।
- ॐ प्रिय सारथये नमः ।
- ॐ लोक स्वामि मुक्ति दाता सर्व कारण कारणाय नमः ।
- ॐ महा बलाय नमः ।
- ॐ महा वीराय नमः ।
- ॐ पारावारगतिर्गुरवे नमः ।
- ॐ समस्त लोक साक्षी समस्त सुर वंदिताय नमः ।
- ॐ सीता समेत श्री राम पाद सेवा दुरंधराय नमः ।
॥ इति श्री आञ्जनेय सहस्रनामावलिः संपूर्णा ॥
श्री आञ्जनेय सहस्रनामावलिः के लाभ
धार्मिक ग्रंथों में हनुमान जी की उपासना को संकटों से रक्षा करने वाली साधना माना गया है। सहस्रनामावलि का पाठ केवल धार्मिक दृष्टि से ही नहीं बल्कि मानसिक संतुलन बनाए रखने में भी सहायक माना जाता है।
कई आध्यात्मिक विद्वानों का मानना है कि नियमित मंत्र जाप से मन अधिक एकाग्र होता है। विभिन्न अध्ययनों में भी यह पाया गया है कि प्रतिदिन कुछ समय ध्यान और मंत्र जाप करने से तनाव कम करने में सहायता मिल सकती है। सहस्रनामावलि के प्रमुख लाभ नीचे बताए गए हैं।
- नियमित पाठ करने से मन मजबूत होता है और कठिन परिस्थितियों का सामना करने की शक्ति बढ़ती है।
- भगवान हनुमान के नामों का स्मरण मन को सकारात्मक दिशा देने में सहायक माना जाता है।
- सहस्रनामावलि का जाप ईश्वर के प्रति श्रद्धा, भक्ति और समर्पण की भावना को मजबूत करता है।
- नियमित पाठ से घर में शांति, सौहार्द और धार्मिक वातावरण बना रहता है।
- विद्यार्थी, नौकरी करने वाले और व्यवसायी भी ध्यानपूर्वक पाठ करके मानसिक स्थिरता का अनुभव कर सकते हैं।
- धार्मिक मान्यता है कि हनुमान जी की कृपा से भय, बाधाओं और कठिनाइयों का सामना करने का साहस मिलता है।
श्री आञ्जनेय सहस्रनामावलिः की सही विधि
सही विधि से किया गया पाठ अधिक प्रभावी माना जाता है। हालांकि भगवान हनुमान सच्ची श्रद्धा को सबसे अधिक महत्व देते हैं, फिर भी कुछ सामान्य नियमों का पालन करना शुभ माना जाता है।
- सुबह स्नान करके साफ वस्त्र पहनें। पूजा स्थान को स्वच्छ रखें और भगवान हनुमान जी की प्रतिमा या चित्र स्थापित करें। दीपक जलाएं और यदि संभव हो तो लाल या सिंदूरी रंग के पुष्प अर्पित करें।
- भगवान श्रीराम और हनुमान जी का ध्यान करते हुए अपने मन में शुभ संकल्प लें। संकल्प हमेशा सकारात्मक और कल्याणकारी होना चाहिए।
- शांत मन से प्रत्येक नाम का स्पष्ट उच्चारण करें। यदि पूरा पाठ प्रतिदिन संभव न हो तो समय मिलने पर श्रद्धा के साथ नियमित रूप से करें। मंगलवार और शनिवार का दिन विशेष रूप से शुभ माना जाता है।
- पाठ पूरा होने के बाद हनुमान चालीसा, श्रीराम नाम या अपनी श्रद्धा के अनुसार छोटी प्रार्थना करें। अंत में आरती करके प्रसाद वितरित करें।
पाठ करते समय ध्यान रखने योग्य बातें
कुछ छोटी सावधानियां पाठ को अधिक अनुशासित और शांतिपूर्ण बना सकती हैं।
- जहां तक संभव हो एक ही समय पर नियमित पाठ करने का प्रयास करें ताकि दिनचर्या बनी रहे।
- पाठ के दौरान मन को इधर उधर भटकने से बचाएं और केवल भगवान के नामों पर ध्यान रखें।
- शब्दों का उच्चारण स्पष्ट रखने का प्रयास करें। यदि किसी नाम का अर्थ न पता हो तो बाद में उसका अध्ययन करें।
- श्रद्धा, विनम्रता और धैर्य के साथ पाठ करें। केवल जल्दी पूरा करने की भावना न रखें।

0 Comments